Srpsko-turske bitke pre Kosovskog boja III

Poslednji u nizu tekstova o borbama iz XIV veka

Srpsko-turske bitke pre Kosovskog boja III su novi tekst na našem sajtu koji se bavi dešavanjima koja su prethodila velikom ratnom sukobu na Kosovu polju. U prethodnIm tekstovima smo pisali o bitkama između 1312.  i 1371. godine, a ovom tekstu nastavljamo sa hronološkim sledom ratnih sukobljavanja.

Bitka kod Dubravnice 1381.

Bitka na Dubravnici kod Paraćina vođena je 1381. godine na Božić, između otomanskih pljačkaških odreda i snaga krajiške vlastele kneza Lazara vojvode Crepa i Vitomira. Okončana je srpskom pobedom i predstavlja prvi veći sukob između Srba i Osmanlija, posle Maričke bitke 1371. godine, ali i prvi napad na državu kneza Lazara.

Do sukoba je najverovatnije došlo usled pokušaja Osmanlija da posle pljačkanja po Bugarskoj, upadnu u Srbiju i nastave svoj pohod. Njihov prodor su zaustavili gospodar Petruškog krajišta vojvoda Crep i vlastelin Vitomir, čiji su se posedi verovatno nalazili negde u blizini.

Bitka na Saurskom polju 1385.

Bitka na Saurskom polju kod Balša nedaleko od Berata u današnjoj Albaniji, vođena između srpskih i otomanskih snaga poslatih od strane Hajredin-paše. Osmanlije, su potukle daleko slabije srpske snage, predvođene Balšom II Balšićem i Ivanišom Mrnjavčevićem, koji su u borbama i poginuli. Po Orbiniju, Osmanlije su odsekle Balšinu glavu i poslali je Hajredinu, namesniku Murata I u Makedoniji i susednim oblastima.

Bitka je direktna posledica Balšinog sukoba sa knezom Karlom Topijom. Tokom 1385. godine, on je zauzeo Drač, posle čega se Topija okrenuo Osmanlijama i zatražio od Murata I vojnu pomoć u borbi protiv Balšića. On je posle bitke povratio vlast nad Dračem, ali ga je već iduće godine ponudio Mlečanima, u zamenu za posede na Kritu i Eubeji. Otomanska pobeda u ovoj bici, primorala je lokalne gospodare da priznaju vrhovnu vlast otomanskog sultana.

Bitka kod Pločnika 1386.

Kada je sredio prilike u Maloj Aziji, car Murat se opet okreće prema Srbiji. Velika vojska, koju je lično predvodio 1386. godine upala je iz Bugarske u pirotski, niški i toplički kraj. Padom Niškog i Pirotskog kraja u ruke Turaka, sledeći logičan napad Turaka je bio na toplički kraj.

Zadržavanje Turaka kod Niša omogućilo je knezu Lazaru da prikupi dosta vojske za odlučujući boj u Toplici. Po nekim nedovoljno proverenim izvorima, knezu Lazaru je sa nešto vojske u pomoć pristigao Vuk Branković, pošto je utvrdio da se turska vojska ne kreće i prema Kačaniku. Ovde je knez Lazar sa drugim vojskovođama namamio Turke u dolinu Paljevske reke u selu Pločniku. Kada su Turci duboko ušli u dolinu, iz obližnjih šumaraka su na njih, sa svih strana, navalili Srbi uz zvuke rogova, tutnjavu doboša i glasne povike.

Nastala je strahovita seča, u kojoj je prednjačila srpska oklopna konjica. Iznenađeni i uspaničeni, Turci nisu izdržali i dali su se u panično bekstvo prema reci Toplici i planini Sokolovići. Srbi su ih dugo progonili. Turski gubici su bili veliki, pa su morali da napuste Srbiju, zadržavši samo nišku tvrđavu. Postoje i priče da je u toj borbi učestvovao i Miloš Obilić, gde je bio ranjen

Bitka kod Bileće 1388.

Posle dve godine (1388), kada su se oporavili od poraza u Toplici, Turci su na poziv protivnika kralja Tvrtka I krenuli na Bosnu. Kao i pred svaku bitku koju je vodila srpska vojska, Vlatko je svojih 7.000 junaka pričestio u crkvi Svetog Arhangela Mihaila na Mekoj Grudi.

Osmanlijske pljačkaške odrede od 18.000 vojnika predvodio je Lala Šahin. U iznenadnom napadu prodrli su do Bileće, ali ih je tu sačekao i potukao kraljev vojvoda Vlatko Vuković i naterao na povlačenje.

O utisku koji je bitka ostavila na ondašnje ljude govori i epitaf koji je uklesan na grobu Vlatka Vukovića u Boljunima, nedaleko od Stoca u Hercegovini: „Ase leži dobri čoek Vlatko Vuković. Vojvoda Vlatko je prvi pobijedio Turk  kod Bileće 27. avgusta 1388.“

Prethodni tekst o borbama sa Osmanlijama u XIV veku pročitajte ovde.