Aprilsko bombardovanje Beograda

Aprilsko bombardovanje Beograda

Aprilsko bombardovanje Beograda

Aprilsko bombardovanje Beograda desilo se 1941. godine, kad su sile Trećeg Rajha obrušile nekoliko stotina tona bombi na jugoslovensku prestonicu. Ovo su događaji koji su najavili napad, kapitulaciju a zatim i okupaciju i na današnji dan se sećamo svih žrtava ovog višednevnog terora.

Događaji koji su prethodili beogradskim demonstracijama

Knez Pavle Karađorđević je prihvatio predlog Adolfa Hitlera za pridruživanje Trojnom paktu i ponudio uslove nadajući se da će ih Nemačka odbiti kako bi se prolongirala situacija i zadržao neutralan položaj u sve izvesnijem svetskom ratu. Međutim, u Beču u dvorcu Belvedere 25. marta 1941. godine potpisan je Protokol o pristupanju Kraljevine Jugoslavije Trojnom paktu između predstavnika Italije, Japana i Nemačke sa jedne strane i predstavnika Kraljevine Jugoslavije sa druge strane. Dva dana kasnije, 27. marta 1941. godine, visoki oficiri Jugoslovenske vojske uz podršku britanske, američke i sovjetske obaveštajne službe sprovode vojni puč kojim ukidaju sporazum o pridruživanju Trojnom paktu. Zbacivši kneza Pavla Karađorđevića, postavili su za kralja maloletnog Petra II Karađorđevića i osnovali novu Vladu na čelu sa Dušanom Simovićem. Istog dana organizovane su velike demonstracije na ulicama Beograda i ostalih srpskih gradova. Demonstranti su nosili slike mladog kralja i uzvikivali Živeo kralj Petar II, Dole pakt i Dole vlada i Živela Rusija!

Aprilsko bombardovanje Beograda

Bombardovanje iz 1941. godine

Adolf Hitler, saznavši za puč, donosi odluku da se izvrši napad na Jugoslaviju a da Beograd mora biti uništen danonoćnim bobmardovanjem kao vid odmazde za izdaju. Operacija ne nosila naziv ,,Strašni sud’’ ili ,,Odmazda’’. Pokušavajući da spreče napad jugoslovenske vlasti su proglasile Beograd, Zagreb i Ljubljanu otvorenim gradovima. Veče pred bombardovanje 5. aprila pripadnici Šestog lovačkog puka proveli su u kafani Zora u Makedonskoj ulici čekajući poziv vrhovne komande znajući da će se suprotstaviti daleko brojnijem neprijatelju. Oko 6:30 sati ujutru 6. aprila počinje napad nemačkog Luftvafea na Beograd. Beograd je napadnut sa 234 bombardera u pratnji preko 120 lovaca. Beograd je bombardovan u četiri navrata 6, 7, 11, i 12. aprila a na grad je izručeno preko 400 tona bombi. Beograd su branili piloti Šestog lovačkog puka najviše avionima Meseršmit i Protiv vazudušna odbrana vazdušne zone Beograd. Hrabri piloti uspeli su da obore preko 42 nemačka aviona a u borbama je stradalo jedanaest naših pilota.

Posledice aprilskih dešavanja

Aprilsko bombardovanje Beograda
stara zgrada Narodne biblioteke u Beogradu

U bombardovanju je stradalo preko 2500 civila i uništeno na hiljade zgrada i građevina. Zgrada Narodne biblioteke na Kosančićevom vencu je uništena u požaru od posledice zapaljivih bombi. Uništen je fond od preko 300 000 knjiga među kojima su se nalazili srednjevekovni rukopisi od neprocenjive vrednosti za svetsku kulturnu baštinu. Oštećena je Vaznesenjska crkva u ulici Admirala Geprata u kojoj je stradalo oko 200 vernika koji su došli na jutrenje. U sloništu pored Crkve Aleksandra Nevskog poginulo je preko 200 ljudi.  Dosta je oštećena Druga muška gimnazija koja se nalazila na mestu današnje zgrade Politike u Makedonskoj ulici. Most Kralja Aleksandra, na mestu današnjeg Brankovog mosta, bitno je oštećen u bombardovanju da bi kasnije bio miniran. Uništena je Zgrada Ministarstva vojske na uglu Nemanjine i Kneza Miloša. Razrušen je i Stari dvor a bobmardovani su i kraljevski domovi na Dedinju i Senjaku. Pored toga, bombardovana je i Slavija, prostor oko Železničke stanice, centar grada i Terazije. Najviše stambenih zgrada je stradalo na Dorćolu.

Jugoslavija je nakon 11 dana borbe potpisala kapitulaciju 17. aprila 1941. godine. Proglašena je NDH- Nezavisna država Hrvatska, a ostali delovi Jugoslavije su podeljeni na nemačke i italijanske okupacione zone.

Ostavite odgovor