Srpska heroina slovenačkog porekla Natalija Bjelajac

Srpska heroine slovenačkog porekla Natalija Bjelajac

Srpska heroina slovenačkog porekla Natalija Bjelajac

Dolazak Antonije Javornik u Srbiju

Početkom XX veka ideja jugoslovenstva je dobila brojne pristalice. Jugoslovenstvo odnosno oslobađanje svih Južnih Slovena od strane vlasti pre svega austrougarske i turske vlasti i ujedinjenje u jednu državu zbog jeziče, kulturne i etničke srodnosti.  Srbija je u ovoj ideji imala ulogu Pijemonta odnosno države koja bi inicirala i izobirila se za oslobađanje od okupatora i oko koje bi se kasnije okupile ostale države Južnih Slovena i ujedinile u jednu državu. Ideja jugoslovenstva je prvo počela u intelektualnim i kulturnim krugovima a veliko uporište ove ideje je bilo i u Sloveniji. Jedan od njih je i stric Natalije, Martin Javornik koji je kao oficir austrougarske vojske sa službom u Bosni. Bio je jako razočaran stanjem u vojsci i odnosom austrougarske prema srpkom narodu. Preko svojih prijatelja uspeo je pređe u Srbiju i postane kapetan u srpskoj vojsci. Srpska heroine slovenačkog porekla Natalija Bjelajac je rođena u Mariboru 1893 godine kao Antonija Javornik.

Njen stric Martin bi posećivao Nataliju, tada Antoniju, i njenog oca u Mariboru i donosio im knjige i priče o Srbiji i Srbima kao slobodarskom narodu. Natalija je bila inspirsana Kosovskim zavetom i srpskim epskim pesmama i bila odušvljena srpkom borbom za slobodu. Dva puta je pokušala da pobegne u Srbiju kod svog strica ali su je austrougarske vlasti oba puta vraćale u Maribor. Trećeg puta otac je shvatio da ne može da je spreči u njenoj nameri i u uz pomoć svog prijatelja joj organizuje tajni prelazak u Srbiju preko Zemuna u Beograd. U Beogradu se pozvala na svog strica kapetana srpske vojse i srpske vlasti su joj obezbedile put do Kragujevca u kojem je službovao njen stric Martin. U Kragujevcu je bila svedok manifestacija i govora hrvatskih i slovenačkih studenata koji su promovisali ideju jugoslevnstva i nadu u srpsko oslobođenje svih Južnih Slovena. To je dodatno učvrstilo njenu već formiranu ideju o zajedništvu i borbi za oslobodu.

Srpska heroine slovenačkog porekla Natalija Bjelajac

Period Balkanskih ratova

Po izbijanju Prvog balkanskog rata 1912. godine, dobrovoljno se prijavila da učestvuje u ratu kao vojnik. S obziorom da je bila žensko nisu joj to dozvolili već su je uputili na bolničarski kurs i do kraja rata je bila vojna bolničarka za jedanaesti pešadijski puk u kojem ratovao njen stric kapetan Martin Javornik. Po oslobađanju Kosova i Metohije i proterivanju Turaka, Natalija je bila zadivljena slavljem srpske vojske zbog oslobađanja od viševekovnog ropstva i ispunjenjem kosovskog zaveta. Po izbijanju Drugog balkanskog rata rešila je da učestvuje u borbama a njeni ratni drugovi su je naučili da koristi oružje i osnovne vojne taktike. Sa svojim saborcima je uspela da zarobi bugarsku artiljerijsku jedinicu i za taj poduhvat dobila prvo odlikovanje za hrabrost.

Prvi svetski rat

Početkom Prvog svetskog rata 1914. godine našla se u prvim borbenim redovima u okolini Šapca u borbama Cerske bitke. Njen stric je tada poginuo a ona još jednom odlikovana medaljom Miloš Obilić. Nakon toga učestvovala je u odbrani Beograda, povlačila se srpskom vojskom preko Albanije, boravila na Krfu a nakon toga sa vojskom stiže u Solun. Učestvovale u svim velikim bitkama Solunskog fronta. U bici na Kajmakčalanu 1916. godine zarobila je grupu bugarskih vojnika. Ranjavana je u bitoljskim bitkama. U proboju Solunskog fronta teško je ranjena i morala je da se povuče iz borbe. Odlikovana je sa 12 odlikovanja među kojima je i francuski orden Legije časti najvišeg stepena. U Beogradu je radila i živela skromno. Umrla je 1974. godine u 81-oj godini života.

Vojne i istorijske knjige pogledajte i poručite OVDE!

 

 

Ostavite odgovor