Crna ruka – Ujedinjenje ili smrt

Crna ruka - Ujedinjenje ili smrt

Crna ruka – Ujedinjenje ili smrt

Crna ruka – Ujedinjenje ili smrt je revolucionarna oficirska tajna organizacija koja je delovala u Kraljevini Srbiji od 1901. do 1917. godine a sa ciljem ujedinjenja i oslobođenja svih Srba od okupatora, pre svega, od Austrougarske monarhije. Za vreme svog postojanja imali su jak uticaj na politička zbivanja u Kraljevini. Grb tajne organizacije Ujedinjenje ili smrt se sastoji od ruke koja drži crnu zastavu sa lobanjom i ukrštenim kostima, boca sa otrovom, nož (kama), i bomba. Imali su i svoj list Pijemont koji se zalagao za militarizam u cilju ujedinjenja i oštro krikovali delovanje Pašićevih radikala. Na čelu ove organizacije, iako ne formalno, od početka do kraja njenog postojanja bio je Dragutin Dimitrijević Apis.

Majski prevrat

Od 1901. grupa srpskih oficira na čelu sa Apisom osniva zavereničku grupu Crna ruka sa ciljem trajnog svrgavanja Obrenovića sa vlasti, ubistvom kraljevskog para Aleksandra Obrenovića i kraljice Drage Mašin i dovođenje Karađorđevića na presto. U noći između između 28. i 29. maja oko 2 časa posle ponoći oficiri zaverenici upadaju u Stari dvor i sukobljavaju se sa kraljevom gardom. Nakon toga skoro dva sata traje potraga za kreljevskim parom u dvorskom kompleksu da bi na kraju otkrili skrivana vrata u zidu u kojoj se nalazio kraljevski par. Otvorili su vatru na njih a potom ih isekli sabljama i njihova tela bacili sa teresa Starog konaka. Svetska štampa je sa zgražavnjem pisala o ovom ubistvu a usledile su i protesti i sankcije velikih sila a Velika Britanija i Holandija su povukle svoje ambasade. Oficiri atentatori su u sudskim procesima kažnjeni prinudnim penzionisanjem a mnogi nisu uopšte osuđeni.

Crna ruka - Ujedinjenje ili smrt

Narodna odbrana

Aneksija Bosne i Hercegovine od strane Austrougarske 1908. godine dovodi do nastanka organizacije Narodna odbrana, nacionlne revolucionarne organizacije sa ciljem da se oružanom borbom stekne nezavisnost i oslobađanje srpskog naroda od okupatora. Jedan od njenih satelita je i ,,Mlada Bosna’’ koja će 1914. godine izvršiti atentat na na Franca Ferdinanda u Sarajevu uz podršku Crne ruke. Usled ovih dešavanja bivši oficiri zaverenici i članovi Crne ruke zvanično osnivaju tajnu organizaciju Ujedinjenje ili smrt 1911. godine. Ovim osnivanjem organizacija dobija unutrašnju strukturu i hijerarhiju. Donet je Ustav organizacije koji je propisivao osnovna pravila i ciljeve društva. Za glavni cilj je postavljeno ujedinjenje svih Srba bez obzira na veru i mesto rođenja. Obred prijema se sastojao od polaganja zakletve za stolom prekrivenim crnom čojom na kojoj su položeni krst, nož i revolver. Po prijemu novi član dobija registracioni broj po kojem će biti unet u spisak i koji će koristiti umesto ličnog imena. Članovi nisu znali jedni za druge, jedino je Vrhovna uprava znala ko su sve članovi organizacije. Svaki član je morao da uvede 5 novih članova. Nije bilo moguće napustiti članstvo u organizaciji, jednom član, uvek član a svako napuštanje se smatralo izdajom za koju je bila predviđena smrta kazna.

Vojne i istorijske knjige pogledajte i poručite OVDE!

Solunski proces

Za navodni pokušaj atentata na regenta Aleksandra Karađorđevića 1916. godine za vreme boravka u srpske vojske u Solunu, optužena je Crna ruka na čelu sa Apisom. S obzirom da je Apis i njegova Crna ruka već jednom prekršila svoju zakletvu i ubila kralja, Aleksandar Karađorđević i Nikola Pašić su Apisa smatrali pretnjom po njihovu vlast pa se smatra da se radi o montiranom procesu protiv Apisa. Solunski proces je vođen pred Vojnim sudom 1917. godine u Solunu. Na smrt su osuđeni i pogubljeni pored Apisa i dvojica članova Ujedinjenje ili smrt. Ostali su dobili kazne zatvora ali su posle rata svi oslobođeni.

  1. godine Dragutin Dimitrijević Apis i svi osuđeni na Solunskom procesu su rehabilitovani i proglašeni nevinim.

Ostavite odgovor