Kočina Krajina

Kočina Krajina je oblast koju su od Turske vlasti oslobodile srpske dobrovoljačke čete “frajkore”-Freycorps pod komandom austrijske vojske za vreme poslednjeg Austrijsko-turskog rata koji se završio Svištovskim mirom iz 1791. godine. Među srpskim frajkorima najviše se u borbama istakao Koča Anđelković po kome je ovaj period i oslobođena oblast nazvana Kočina krajina. Kočina Krajina, odnosno, učestvovanje srpskih dobrovoljaca u ratu sa Turcima predstavlja začetak oslobađanja Srba od turske vlasti i prethodnica kasnijih ustanaka i autonomije Srbije.

Austrijsko-turski rat

Austrija je zbog zajedničkog neprijatelja Turske sa Rusijom sklopila savezništvo još 1781. godine. Osnovno težište ovog sporazuma bilo je i podela interesnih sfera na Balkanu. I već od tada je Rusija planirala rat sa Turskom. Međutim, Austrija nije još bila spremna i započela je da radi na pridobijanju srpskog naroda u budućem ratu sa Turskom. Ova austrijska agitacija se dobro primila među srpskim življem zbog velikog nezadovoljstva teškim stanjem pod turskom vlašću i nasilja turskih janičara. Ovu agitaciju Austrija je sprovodila preko srpskih velikaša, trgovaca i sveštenika. Srbi su stekli naklonost ka Austriji nadajući se da će se uz njenu pomoć izboriti za oslobođenje od turske vlasti. Turska je shvativši da joj se sprema napad objavila rat Rusiji 1787. godine.

Srpske dobrovoljačke čete

Austrija iako je bila saveznik Rusije ne ulazi odmah u rat već forimira srpske dobrovoljačke čete “frajkore” i vojno ih obučava za borbu protiv Turaka. Za glavnog zapovednika frajkora postavljen je austrijski major Mihailo Mihaljević. U srpske dobrovoljčke frajkore ulaze, ne samo mladi ljudi, već i poznati srpski velikaši i trgovci. Među njima su pored Koče Anđelkoviča bili i Aleksa Nenadović i Karađorđe Petrović. Srbi su u prvim mesecima poneli glavni teret rata koji su imali zadatak da pripreme teren za ulazak austrijske vojske . Srpski dobrovoljci su uz malu pomoć austrijskih četa osvojili Smederevo i Požarevac. U ovim bitkama naročito se istakao Koča koji je nakon ovih uspeha uspeo da oslobodi i Kragujevac. Za ove zasluge Koča je dobio čin kapetana i u to vreme njegova četa je brojala preko 3000 ljudi. Austrija sve vreme iščekuje ruski napad koji bi odvukao većinu turske vojske na istočni front. Sve ovo vreme austrija ne pruža dovoljno podrške i hrane srpskim dobrovoljcima zbog čega se javlja veliko nezadovoljstvo prema Austriji. Zbog oklevanja Austrije da uđe u rat, Turska kreće u ofanzivu. Pred turskom vojskom srpski narod beži mahom u današnju Vojvodinu. Kada su Turci osvojili Beograd, prelaze I u Banat. U tim ofanzivama Koča biva zarobljen i sa tridesetak svojih ljudi nabijen na kolac kao znak odmazde. Nakon kratkog zatišja, Austrija kreće u ofanzivu oslobađa Beograd a potom i oblast Šumadije. Zbog brojnih spoljno političkih problema Austrija je počela da se povlači iz osvojenih oblasti i bila primorana da sklopi mir sa Turskom. Rat je okončan Svištovskim mirom 1791. godine.

Ovim mirom Austrija je zadržala sitne oblasti a morala je da se povuče iz oblasti naseljenih srpskim stanovništvom. Ovim mirom je garantovana i amnestija srpskih dobrovoljaca učesnika rata.

Posledice

Srbi su zbog sklopljenog mira sa Turskom i povlačenja iz Šumadije bili razočarani u Austriju. U Austriji su, sa druge strane,

zbog učešća u ratu Srbi bili nagrađeni boljim položajem u društvu. Omogućeno im je bilo da budu zaposleni u državnoj službi i slobodno iskazuju pravoslavlje. Nakon ovog rata jačaju veze Srba sa obe strane Save i Dunava. Srpski dobrovoljci su stekli veliko vojno iskustvo koje će kasnije upotrebiti u Prvom srpskom ustanku među kojima je bio i vožd Karađorđe Petrović. Nakon Austrijsko-turskog rata srpski narod dobija određeni stepen autonomije usled kojeg dolazi do razvoja trgovine i zanatstva i najvažnije dolazi do razvijanja nacionalnog duha i identiteta.

Vojne i istorijske knjige pogledajte ovde!