Prvi svetski rat na filmu

Prvi svetski rat na filmu

Prvi svetski rat na filmu

 

Filmovi koji su se bavili Prvim svetskim ratom imali su šarenoliku tematiku koja je uključivala razne aspekte života u ratom zahvaćenoj Evropi. Najčešće teme su podrazumevale i motiv ratnih zarobljenika, rovovske operacije na Zapadnom frontu, prikaze prvih pobeda saveznika u Evropi, vojnu obuku i trening, ali i slike iz dana primirja između zaraćenih sila. Kada pričamo samo o brojkama, filmovi koji se bave Drugim svetskim ratom daleko su brojniji od onih koji se dotiču Prvog. Pomenućemo samo neke od ratnih filmova koji prikazuju dešavanja  od 1914. do 1918. godine, i to filmove koji su snimani tokom samog rata, pa do filmova nastalih u XXI veku.

O desno rame (Shoulder Arms), 1918.

O desno rame (Shoulder Arms)

Ovo je prvi dugometražni film Čarlija Čaplina. Radnja je smeštena u Francusku, ali je najveći deo dešavanja smešten u okvire sna. Čarli je u vojnom kampu gde se priprema za rat. Međutim, kad stigne u Francusku uz pomoć mlade Francuskinje uspeva da zarobi 13 Nemaca. Ovaj nemi film je na Čaplinov humoristički način prikazao rat. Ovo nije jedina komedija Čaplinova koja se bavi ozbiljnom temom kao što je rat. Podsetimo se i njegovog Velikog diktatora iz 1940. izuzetne političke satire koja daje komentar na nacizam i diktatorske režime iz sredine XX veka. Film O desno rame je sniman u trenutku kada je SAD ušla u rat i trebalo je da služi i kao propagandni materijal. Međutim, film je pušten u bioskope samo dve nedelje pre okončanja Prvog svetskog rata.

Velika iluzija (La Grande Illusion), 1937.

Film Žana Renoara smatra se jednim od remek-dela ne samo ratnih filmova, nego sedme umetnosti uopšte. Priča sledi tri francuska zarobljenika u nemačkom logoru, dva avijatičara i jednog potporučnika. Svaki od njih je reprezent jednog od staleža u Francuskoj (aristokrata, zatim  predstavnik radničke i predstavnik srednje-bankarske klase). Film prati ove francuske vojnike i njihov život u logoru, a kasnije i njihovo prebacivanje u tvrđavu kojom upravlja pruski aristokrata. Film se bavi kritikom politike i ideologije koja je dovela do rata u Evropi, druženju zarobljenika u teškim okolnostima, klasnim razlikama, neočekivanom prijateljstvu ali i krutim kodeksima ponašanja.

Marš na Drinu, 1964.

Žika Mitrović je zaslužan za najbolji srpski film koji se bavi Prvim svetskim ratom. Naziv je dobio po poznatoj kompoziciji Stanislava Biničkog. Film prati dešavanja koja su se zbila tokom Cerske bitke, avgusta 1914. godine. Srpski vojnici su izvojevali pobedu nad Austro-ugarskim trupama koje su se četvrtog dana bitke u panici povlačile preko Drine. Vojnici su prikazani od trenutka mobilizacije pa sve do odbijanja neprijatelja koji su se dali u beg preko reke. Major Kursula, koga je na velikom platnu dočarao Ljuba Tadić se i danas pamti kao jedan od najboljih i najkoloritnijih likova iz ratnih filmova naše kinematografije.

Marš na Drinu

 

Galipolje (Galipoli), 1981.

Galipoljska bitka se odigrala 1915. godine između savezničkih trupa i turske vojske. Velika Britanija je znala da će teško izvojevati pobedu i u ovu misliju je poslala vojnike koji su mahom bili iz Australije i Novog Zelanda, kao i Irske; a vojnike iz same Engleske nisu slali. Ovo je jedna od najvećih bitaka u kojoj su saveznici doživeli poraz. Ovaj australijski film, u režiji Pitera Vira, prati mladog australijskog vojnika – pre rata atletičar (koga glumi Mel Gibson) koji gubi svoj dečačku bezbrižnost i postaje svestan terora rata.

 

Srećan Božić (Jayeux Noel), 2005.

Film dočarava dešavanja tokom decembra 1914. godine na Zapadnom frontu koja su zabeležena iz perspektive francuskog, škotskog i nemačkog vojnika. Ovo je anti-ratna drama koja se bavi teškom sudbinom vojnika tokom jednog od najvećih hrišćanskih praznika, Božića. Trenutak mira između zaraćenih strana postaje simbol teške situacije u koju je ubačen obični vojnik, primoran da podredi život velikoj mašineriji rata.

 

Ostavite odgovor