Kraj Velikog rata

Kraj Velikog rata

Kraj Velikog rata

Na samom početku 1918. godine Centralne sile su držale jaku poziciju jer je Ruska Imperija već izašla iz rata, a sile Antante i ostali saveznici bili na izmaku moći. Međutim, nekoliko faktora je uticalo da se uslovi okrenu u korist saveznika i da se postigne kraj Velikog rata. U nastavku teksta pomenućemo sve faktore koij su uticali na potpisivanje primirja kao i hronološki sled događaja do 11. Novembra 1918. godine.

Strateška društvena igra Marš na Drinu

Prolećna ofanziva centralnih sila i kontra-napad Engleske i Francuske

Tokom proleća 1918. godine Centralne silne najviše napreduju na Zapadnom frontu. U tom periodu je Rusija već izašla iz rata i Nemci su uspeli da divizije sa Istočng fronta pošalju na Zapad. Sve do juna su nemačka napredovanja bila velika, ali tada Francuzi pobeđuju u kontranapadima u Komjenju kao i na Marni.

Nemačka flota je 1918. bila na najvećem udaru od strane Britankih pomorskih sila

Proboj Solunskog fronta

Pored borbe Britanskih kraljevskih brodova sa nemačkim U-Boot brodovima, podmornice su se borile ispod površine vode. Borbe su se vodile u Severnom moru, Engleskom kanalu, Atlantiku I na Mediteranu. U poslednjoj godini rata Britanci su pokazali svoju dominaciju na moru.

Ulazak američke vojske u rat 1917. godine

Jedna od slabih tačaka Saveznika bio je manjak ljudstva posle godina ratovanja. Tu je dolazak vojske Sjedinjenih Američkih Država najviše doprineo. Stodnevna ofanziva u avgustu se pokazala kao uspešna i napredovanje centralnih sila je suzbijeno i Nemci su se dali u povlačenje.

Proboj Solunskog fronta

1918.godine na Solunskom frontu Srpska vojska zajedno sa ostalim vojnicima iz redova Antante je bila u brojčanoj prednosti. Međutim i bugarska strana povećava broj divizija i bataljona, te su dve zaraćene strane imale približno jednak broj vojnika. Međutim, raspoloženje na strani Centralnih sila je bilo daleko gore nego među srpskom i ostalom savezničkom vojskom. Austro – Ugarska vojska je gubila na Zapadnom frontu i Bugari nisu bili voljni da i dalje ratuju za već izgubljen rat. Bugarska je ubrzo kapitulirala (29. Septembra). Posle njihove kapitulacije nemačko i austrougarsko rukovodstvo pravi korake da oforme novi front. Neprijatelj tada koncentriše trupe oko grada Niša. Protiv njih se bori Prva srpska armija predvođena vojvodom Petrom Bojovićem. Operaciju za Oslobođenje Niša, Bojović je uspešno vodio tri dana i izvojevao pobedu.

Raspad Austro – Ugarske monarhije

Krajem 1918. godine rasulo u Austro – Ugarskoj monarhiji poprima ogromne razmere. Prvo Čehoslovačka proglašava nezavisnost, a zatim hrvatski sabor 30. oktobra objavljuje prekid državno – pravnih veza sa Austro – Ugarskom. U Bosni je obrazovano narodno veće kao privremena zakonodavna i izvršna vlast. Predstavnici ovog veća su se sastali sa Stepom Stepanovićem u Užicu, a već sutradan on šalje novoformirani Sarajevski odred pod komandom pukovnika Živana Rankovića da dođu u sam grad. Već 4. novembra je i Austro – Ugarska kapitulirala.

Potpisivanje primirja u Kompjenju

Kraj Velikog rata nije se desio kapitulacijom centralnih sila, već potpisivanjem primirja nadomak francuskog grada Kompjenja u vagonu. Tek 1919. je potpisan zvanični sporazum u Versaju.

Ostavite odgovor