Petar Živković i Bela ruka

Bio je srpski oficir, general, političar a kasnije i predsednik vlade za vreme Šestojanuarske diktature Aleksandra Karađorđevića. Petar Živković i Bela ruka novi tekst na našem sajtu govori nam o još jednoj istorijskoj ličnosti kao i o organizaciji koja je nastala početkom XX veka.

Detinjstvo, mladost i uloga u Majskom prevratu

Rođen je u Negotinu 1879. godine i živeo je veoma skromno. Nakon završene gimnazije u Zaječaru upisao je Nižu školu Vojne akademije u Beogradu i kao konjički potporučnik srpske vojske služio u Nišu. Nakon tri godine postavljen je za člana kraljeve garde Aleksandra Obrenovića u Beogradu. Ubrzo je pristao da bude deo zavere oficira na čelu sa Apisom protiv kralja Aleksandra. Njegova uloga u Majskom prevratu 1903. godine bila je da otvori kapiju oficirima zaverenicima kako bi ušli u dvor i izvršili atentat na kralja Aleksandra Obrenovića i kraljicu Dragu Mašin, zbog čega je dobio nadimak Pera–kapija. Nakon Majskog prevrata na vlast dolaze Karađorđevići postavljanjem Petra Karađorđevića za kralja a njegov stariji sin princ Đorđe je određen za prestolonaslednika. Nakon aneksije Bosne i Hercegovine od strane Austrougarske 1908. godine oficiri su odlučili da smene princa Đorđa zbog skandaloznog ponašanja za vreme aneksione krize i da za prestolonaslednika odrede mlađeg Petrovog sina Aleksandra Karađorđevića sa kojim je Petar Živković bio u prijateljskim odnosima. Aleksandar Karađorđević je bio svestan da mu Apis i njegove pristalice koji su činili organizaciju ,,Crna ruka’’, koji su bili spremni da sprovedu zaveru i protv njega ukoliko im ne bi odgovorao, predstavlja pretnju po njega i dinastiju i da se mora obračunati sa njima. Zbog toga je Živković okupio svoje pristalice oficire kao protivtežu Apisovoj ,,Crnoj ruci’’ kasnije popularno prozvana ,,Bela ruka’’. Petar Živković i njegova ,,Bela ruka’’ imali su ključnu ulogu u skupljanju dokaza i svedoka u ,,Solunskom procesu’’ u kojem je na smrt osuđen Dragutin Dimitrijević Apis za veleizdaju zbog navodnog pokušaja ubistva regenta Aleksandra i nameravanog vojnog puča.

Sudski procesi i optužbe

O Petru Živkoviću su kružile glasine da je homoseksualac i protv njega su zbog toga vođeni sudski procesi. U to vreme to se smatralo najtežom optužbom protiv neke ličnosti i strogo se kažnjavalo. Naime, optužbe su bile da je Petar Živković imao odnose sa srpskim vojnicima i da se radi o nervnom bolesniku ali nikada nije optužen najviše zbog intervencija kralja Aleksandra koji je štito ugled srpske vojske.

Privrženost kralju mu je donela velike privilegije i funkcije u kraljevini. Prvo je kao najbliži čovek Aleksandra Karađorđevića postavljen za komandanta Kraljeve garde a posle je imenovan i za generala.

Šestojanuarska diktatura

Za vreme Šestojanuarske diktature 1929-1931. godine Aleksandar postavlja Petra Živkovića za predsednika Vlade, najvišu poziciju posle kralja. Navodno postoiji verovanje da Živković stoji iza ubistava hrvatskih poslanika u skupštini od strane Puniše Račića, koji je bio blizak ,,Beloj ruci’’, kako bi se dobilo opravdanje za uvođenje diktature. Cilj tadašnje diktature je bilo uvođenje integralnog Jugoslovenstva a Živković je bio zadužen da tu politiku sprovde u delo. Živković se oštro suprotstavljao političkim protvnicima, pre svega sa komunistima što mu oni nisu nikada zaboravili.

Nakon ubistva kralja Aleksandra 1934. u Maresju njegov uticaj slabi jer knez Pavle Karađorđević nije imao poverenja u Živkovića a kao najbližeg saradnika i predsednika vlade postavlja Milana Stojadanovića u čijoj vladi će jedno vreme biti ministar vojske. Početkom Drugog svetskog rata odlazi u emigraciju. Bio je član Trifunovićeve jugoslovenske vlade u izbeglištvu u kojoj je bio zastupnik ministarstva vojske na čijem čelu je bio Dragoljub Mihailović. Umro je 1947. u Londonu.

Pogledajte kompletnu ponudu istorijskih knjiga na našem sajtu!